Thí nghiệm vui · Vật lý 10 · Động lượng
Hàng đồng xu “truyền động lượng”
Búng một đồng xu vào hàng đồng xu xếp sát nhau: chỉ đồng xu cuối cùng bật ra.
🧰 Chuẩn bị
- 5 – 6 đồng xu giống nhau
- Thước kẻ có rãnh (hoặc mặt bàn nhẵn)
🤔 Dự đoán trước khi làm
Búng 2 đồng xu cùng lúc vào hàng thì mấy đồng xu ở cuối bật ra?
Ghi dự đoán của em ra giấy, sau khi làm thí nghiệm hãy so sánh xem em đoán đúng không nhé!
🧪 Cách làm
- Xếp 5 đồng xu thẳng hàng, sát nhau trong rãnh thước.
- Đặt đồng xu thứ 6 cách hàng khoảng 5 cm, búng nó trượt thẳng vào đồng đầu hàng.
- Làm lại, lần này búng 2 đồng xu dính liền nhau vào hàng.
👀 Hiện tượng
Bấm để xem hiện tượng (sau khi đã làm thí nghiệm)
Đồng xu đến va chạm thì dừng lại, các đồng giữa đứng yên, chỉ đồng cuối cùng bật ra. Búng 2 đồng thì 2 đồng cuối bật ra.
Em quan sát thấy:
💡 Giải thích
Bấm để xem giải thích
Va chạm giữa các đồng xu gần với va chạm đàn hồi của hai vật cùng khối lượng: chúng “trao đổi vận tốc”. Cả động lượng \(p = mv\) và động năng được truyền qua từng đồng xu tới đồng cuối. Hai đồng xu đến mang động lượng và động năng gấp đôi; chỉ có cách 2 đồng cuối bật ra với cùng vận tốc mới bảo toàn được cả hai đại lượng.
Em hãy giải thích hiện tượng bằng kiến thức đã học:
🚀 Thử thêm
- Làm “con lắc Newton” bằng 5 viên bi treo bằng chỉ.