Thí nghiệm vui · Vật lý 12 · Từ trường
Làm la bàn từ kim khâu và nút bấc
Nhiễm từ cho kim khâu bằng nam châm rồi thả nổi trên nước: kim tự quay chỉ hướng Bắc – Nam.
🧰 Chuẩn bị
- Kim khâu bằng thép
- Nam châm
- Nút bấc hoặc miếng xốp nhỏ
- Đĩa nước
🤔 Dự đoán trước khi làm
Kim đã nhiễm từ thả nổi sẽ quay theo hướng nào?
Ghi dự đoán của em ra giấy, sau khi làm thí nghiệm hãy so sánh xem em đoán đúng không nhé!
🧪 Cách làm
- Vuốt một cực nam châm dọc kim khâu khoảng 30 lần, luôn theo một chiều (không vuốt đi vuốt lại).
- Đặt kim nằm ngang trên miếng xốp, thả nổi giữa đĩa nước, tránh xa vật bằng sắt.
- Quan sát hướng kim, so sánh với la bàn thật hoặc ứng dụng la bàn trên điện thoại.
⚠️ An toàn
- Cẩn thận đầu kim nhọn.
👀 Hiện tượng
Bấm để xem hiện tượng (sau khi đã làm thí nghiệm)
Kim quay chậm rồi đứng yên theo hướng Bắc – Nam; xoay đĩa đi, kim vẫn trở về hướng cũ.
Em quan sát thấy:
💡 Giải thích
Bấm để xem giải thích
Vuốt nam châm làm các miền từ trong thép sắp xếp cùng chiều: kim trở thành một nam châm nhỏ. Trái Đất có từ trường, kim nam châm tự do định hướng theo đường sức từ của Trái Đất (cực Bắc của kim chỉ về phía Bắc địa lí).
Em hãy giải thích hiện tượng bằng kiến thức đã học:
🚀 Thử thêm
- Đặt la bàn tự chế gần dây dẫn có dòng điện (thí nghiệm Oersted).
🔬 Kiểm chứng bằng mô phỏng
📚 Bài học liên quan
🧪 Thí nghiệm khác
Lớp 12
Thí nghiệm Oersted – dòng điện làm lệch kim la bànĐặt dây dẫn song song phía trên kim la bàn rồi cho dòng điện chạy qua: kim quay lệch — dòng điện sinh ra từ trường.
Lớp 12
Động cơ điện đơn giản nhất thế giớiMột viên pin, một nam châm tròn và một đoạn dây đồng tạo thành động cơ quay tít — lực từ tác dụng lên dòng điện.
Lớp 12
Nước sôi mà không cần đun – ống tiêm hút chân khôngNước ấm trong ống tiêm bịt kín đầu bỗng sủi bọt sôi khi kéo pít-tông: nhiệt độ sôi phụ thuộc áp suất.